Ha bophelo bo botle ba motho le mokhoa oa hae oa ho iphelisa e le lintho tsa bohlokoa ka ho fetisisa bophelong ba hae ba letsatsi le letsatsi, litlhoko tsa hae tsa liaparo li ka bonahala li se tsa bohlokoa hakaalo.
Leha ho le jwalo, boholo le boholo ba indasteri ya diaparo lefatsheng ka bophara bo ama batho ba bangata dinaheng tse ngata mme bo hloka ho hopolwa kaha ha re "tshepa hore re kgutlela setlwaeding", setjhaba se tla lebella hore ho fumaneha ha dihlahiswa ho fihlelle ditlhoko tsa botekgeniki le tsa feshene/mokgwa wa bophelo tseo ba di hlokang le tseo ba di lakatsang.
Sengoloa sena se sheba ka botlalo kamoo linaha tsa tlhahiso lefatšeng li tsamaisang thepa kateng, moo maemo a tsona a sa tlaleheng haholo, 'me ho tsepamisitsoe maikutlo haholoanyane tikolohong ea bareki. Se latelang ke tlhaloso e tlalehiloeng ho tsoa ho libapali tse mafolofolo tse amehang ketane ea phepelo ho tloha tlhahisong ho ea thomellong.
Chaena
Jwalo ka naha eo COVID 19 (e tsejwang hape e le coronavirus) e qadileng ho yona, China e bakile tshitiso ya pele hang ka mora ho kwalwa ha Selemo se Setjha sa Chaena. Ha menyenyetsi ya vaerase e ntse e hotetswa, basebetsi ba bangata ba China ba ile ba kgetha ho se kgutlele mosebetsing ntle le ho hlakisa polokeho ya bona. Ho ekeditsweng ho sena e bile phetoho ya palo ya tlhahiso ho tswa Chaena, haholoholo bakeng sa mmaraka wa Amerika, ka lebaka la ditefiso tse behilweng ke tsamaiso ya Trump.
Ha re ntse re atamela nako ea likhoeli tse peli ho tloha Selemong se Secha sa Chaena, basebetsi ba bangata ha ba so khutlele mosebetsing kaha kholiseho mabapi le bophelo bo botle le ts'ireletso ea mesebetsi ha e hlake. Leha ho le joalo, Chaena e ntse e tsoela pele ho sebetsa ka katleho ka mabaka a latelang:
- Bongata ba tlhahiso bo isitsoe linaheng tse ling tsa bohlokoa tsa tlhahiso
- Peresente ea bareki ba ho qetela e hlakotse chelete e nyane ka lebaka la ho hloka kholiseho ea bareki, e leng se imollotseng khatello e itseng. Leha ho le joalo, ho bile le ho hlakoloa ho felletseng.
- Ho itshetleha e le setsi sa masela bakeng sa sehlahiswa se fedileng, ke hore, ho romelwa ha dikhoele le masela dinaheng tse ding tsa tlhahiso ho ena le ho laola CMT ka hara naha.
Bangladesh
Lilemong tse leshome le metso e mehlano tse fetileng, Bangladesh e amohetse ka botebo litlhoko tse otlolohileng tsa thepa ea eona ea kantle ho naha. Bakeng sa sehla sa Lehlabula la Selemo sa 2020, e ne e itokiselitse ho feta bakeng sa ho kenya thepa e tala kantle ho naha le ho sebelisa likhetho tsa lehae. Kamora lipuisano tse qaqileng, barekisi ba bohlokoa ba ile ba eletsa hore ho romelloa ha thepa Europe ho ne ho le/ho ntse ho le 'khoebo joalo ka tloaelo' 'me thepa e romelloang kantle ho naha ea Amerika e laoloa ka liphephetso tsa letsatsi le letsatsi 'me ho kopuoa hore ho rarolloe liphetoho.
Vietnam
Ho sa tsotellehe ho falla ho hoholo ha moroko ho tsoa Chaena, ho bile le liphephetso tse mpefalitsoeng ke tšusumetso ea vaerase libakeng tse hlokang basebetsi ba bangata.
Lipotso le likarabo
Karabo e otlolohileng lipotsong tse tsamaisoang ke indasteri ke ena - likarabo ke tumellano.
John Kilmurray (JK):Ho etsahala'ng ka phepelo ea thepa e tala - ea lehae le ea mose ho maoatle?
"Libaka tse ling tsa ho fana ka masela li amehile empa lifeme li ntse li tsoela pele butle-butle."
JK:Ho thoe'ng ka tlhahiso ea fektheri, basebetsi le phano ea thepa?
"Ka kakaretso mosebetsi oa pelehi o tsitsitse. Ho sa le hoseng haholo ho fana ka maikutlo ka phano ea lijo kaha ha re e-so be le mathata leha e le afe."
JK:Ho thoe'ng ka karabelo ea bareki le maikutlo mabapi le liodara tsa hona joale le tsa sehla se tlang?
"Mokhoa oa bophelo o fokotsa liodara empa ke oa li-QR feela. Lipapali, kaha potoloho ea lihlahisoa tsa tsona e telele, re ke ke ra bona mathata mona."
JK:Litlamorao tsa thepa ke life?
"Ema ka maoto, moeli o mong ho ea ho o mong o na le mesaletsa e mengata (mohlala, Chaena-Vietnam). Qoba lipalangoang ka tsela ea mobu."
JK:Le mabapi le puisano ea bareki le kutloisiso ea bona ea liphephetso tsa tlhahiso?
"Ka kakaretso, baa utloisisa, ke lik'hamphani tsa khoebo (baemeli) ba sa utloisiseng, kaha ba ke ke ba mamella thepa ea lifofane kapa tumellano."
JK:Ke tshenyo efe ya nako e kgutshwane le e mahareng eo o e lebeletseng ho tswa boemong bona?
"Tšebeliso e se e emisitsoe..."
Linaha tse ling
Indonesia le India
Ka sebele Indonesia e bone keketseho ea bongata, haholo-holo ha sehlahisoa se felileng se falla ho tloha Chaena. E tsoela pele ho haha holim'a karolo e 'ngoe le e 'ngoe ea litlhoko tsa ketane ea phepelo, ebang ke ho khaola, ho ngola mabitso kapa ho paka.
India e boemong bo sa khaotseng ba ho atolosa sehlahisoa sa eona sa masela a fapaneng ho lekana le masela a mantlha a China ka masela a lohiloeng le a lohiloeng. Ha ho na likopo tse kholo tsa hore bareki ba tiehe kapa ba hlakoloe.
Thailand le Cambodia
Linaha tsena li ntse li tsoela pele ka tsela ea lihlahisoa tse shebaneng le tsebo ea tsona. Ho roka ho bobebe ka thepa e tala e laetsoeng esale pele, ho etsa bonnete ba hore likhetho tsa ho roka, ho roka le ho fumana thepa e fapaneng lia sebetsa.
Sri Lanka
Joalo ka India ka litsela tse itseng, Sri Lanka e lekile ho theha khetho ea lihlahisoa tse inehetseng, tsa boleng bo holimo, tse entsoeng ka boqapi ho kenyeletsoa liaparo tsa ka hare, liaparo tsa kahare le sehlahisoa se hlatsoitsoeng, hammoho le ho amohela mekhoa ea tlhahiso ea tikoloho. Tlhahiso le thomello ea hona joale ha li kotsing.
Italy
Litaba tse tsoang ho batho bao re ikopanyang le bona ka khoele le masela li re tsebisa hore liodara tsohle tse behiloeng li romelloa joalo ka ha ho kopuoa. Leha ho le joalo, ho bolela esale pele esale pele ha ho hlahe ho tsoa ho bareki.
Sub-Sahara
Thahasello e khutletse sebakeng sena, kaha kholiseho ho Chaena e belaelloa 'me ha boemo ba theko khahlanong le nako ea pele bo ntse bo hlahlojoa.
Liqeto
Qetellong, linako tsa hona joale tsa selemo li ntse li sebetsoa ka karolo e nyane ea ho hloleha ha ho tlisoa ha thepa. Ho fihlela kajeno, ntho e tšoenyang haholo ke linako tse tlang tse nang le ho hloka tšepo ho bareki.
Ho lokile ho lebella hore lifeme tse ling, bahlahisi le barekisi ba ke ke ba feta nakong ena ba sa tsoa kotsi. Leha ho le joalo, ka ho amohela lisebelisoa tsa puisano tsa sejoale-joale, bafepedi le bareki ba ka tšehetsana ka mehato e utloahalang le e hlahisang litholoana.
Nako ea poso: Mmesa-29-2020