Seboka sa Machaba a Kopaneng sa Khoebo le Nts'etsopele (UNCTAD) se ipiletse ho likepe tsa lefats'e le thepa ho aha botsitso ba ketane ea phepelo ka ho eketsa matsete meralong ea motheo le botsitso ho itokisetsa mathata a nakong e tlang. UNCTAD e boetse e khothaletsa likou, likepe le likhokahano tsa linaha tse ling ho fetohela ho matla a nang le khabone e tlase.
Ho ya ka kgatiso e kgolo ya UNCTAD, 'Maritime Transport in Review 2022', bothata ba ketane ya phepelo ya dilemo tse pedi tse fetileng bo bontshitse ho se tshwane pakeng tsa phepelo le tlhokeho ya bokgoni ba thepa ya lewatle bo lebisang ho phahama ha sekgahla sa thepa, tshubuhlellano le ditshitiso tse kgolo diketaneng tsa boleng ba lefatshe.
Ka data e bonts'ang hore likepe li jara thepa e fetang 80% ea lefats'e e rekisoang, 'me e le karolo e phahameng le ho feta linaheng tse ngata tse tsoelang pele, ho na le tlhoko e potlakileng ea ho haha bokhoni ba ho mamella litšitiso tse sitisang liketane tsa phepelo, infleishene ea mafura le ho ama maphelo a mafutsana. e phatlalalitsoeng tlalehong ea phatlalatso ena.
UNCTAD e ipiletsa ho linaha ho lekola ka hloko liphetoho tse ka bang teng tlhokehong ea likepe le ho nts'etsapele le ho ntlafatsa meralo ea motheo ea likou le likhokahano tsa naha e ka ntle, ha li ntse li sebelisana le lekala la poraefete. Li lokela hape ho ntlafatsa khokahano ea likou, ho atolosa sebaka le bokhoni ba polokelo le polokelo, le ho fokotsa khaello ea basebetsi le lisebelisoa, ho latela tlaleho.
Tlaleho ea UNCTAD e boetse e fana ka maikutlo a hore litšitiso tse ngata tsa ketane ea phepelo li ka fokotsoa ka ho nolofatsa khoebo, haholo-holo ka ho fetola dijithale, e leng se fokotsang linako tsa ho leta le ho lokolla thepa likoung le ho potlakisa ts'ebetso ea litokomane ka litokomane tsa elektroniki le litefo.
Tlaleho e boletse hore litšenyehelo tse ntseng li eketseha tsa ho alima, tebello e lerootho ea moruo le ho se tsitse ha melao li tla nyahamisa matsete likepeng tse ncha tse fokotsang mesi e tsoang likhase tse futhumatsang lefatše. Litšenyehelo tse ntseng li eketseha tsa ho alima, tebello e lerootho ea moruo le ho se tsitse ha melao li tla nyahamisa matsete likepeng tse ncha tse fokotsang mesi e tsoang likhase tse futhumatsang lefatše, ho boletse tlaleho.
UNCTAD e khothalletsa sechaba sa machaba ho netefatsa hore linaha tse amehileng hampe haholo ke phetoho ea tlelaemete le tse sa ameheng haholo ke lisosa tsa eona ha li amehe hampe ke boiteko ba ho fokotsa phetoho ea tlelaemete lipalangoeng tsa likepe.
Ho kopanngoa ho otlolohileng ka ho kopanngoa le ho rekoa ha thepa ho fetotse indasteri ea ho romela thepa ka har'a lik'hontheinara. Lik'hamphani tsa ho romela thepa ka har'a lik'hontheinara le tsona li ntse li phehella ho kopanngoa ho otlolohileng ka ho tsetela mesebetsing ea li-terminal le lits'ebeletsong tse ling tsa thepa. Ho tloha ka 1996 ho isa ho 2022, karolo ea lik'hontheinara tse 20 tse holimo ka har'a bokhoni ba lik'hontheinara e eketseha ho tloha ho 48% ho isa ho 91%. Lilemong tse hlano tse fetileng, basebetsi ba bane ba ka sehloohong ba ekelitse karolo ea bona ea 'maraka, ba laola karolo e fetang halofo ea bokhoni ba ho romella thepa lefatšeng, ho boletse tlaleho.
UNCTAD e ipiletsa ho balaoli ba tlholisano le ba koung ho sebetsa 'moho ho sebetsana le ho kopanngoa ha indasteri ka mehato ea ho sireletsa tlholisano. Tlaleho e khothaletsa tšebelisano-'moho e kholoanyane ea machaba ho loantša boitšoaro bo khahlanong le tlholisano ho pholletsa le meeli ea lipalangoang tsa likepe, ho latela melao le melao-motheo ea tlholisano ea Machaba a Kopaneng.
Nako ea poso: Tshitwe-03-2022

